نقشی از غم، خطی از عزم نمادهای آثار گرافیکی تشییع رهبر شهید چه بود؟

به گزارش پیلانو به نقل از مهر، مراسم خاکسپاری رهبر شهید آیت الله سیدعلی حسینی خامنه ای، فراتر از یک رویداد سیاسی و مذهبی، از منظر هنر گرافیک و ارتباطات بصری، تبدیل به یک پروژه ملی خلق معنا شد. در یک بازه زمانی، آثار گرافیکی تنها ابزاری برای اطلاع رسانی نبودند، بلکه تلاش داشتند پیچیدگی های احساسی نظیر «غم عمیق»، «شکوه شهادت» و «استمرار ولایت» را در چارچوب فرم ها و رنگ ها به مخاطب منتقل کنند.
از مجموعه پوسترهای «باید برخاست»/ اثر دانیال فرخ در آثار گرافیکی این دوران، شاهد یک گذار هوشمندانه در انتخاب رنگ ها بودیم که نوعی تضاد میان سوگ و تعالی را نمایان می کرد. رنگ سیاه به عنوان رنگ غالب، نماد سوگواری و فقدان است اما در خیلی از پوسترها، این سیاهی نه یک بن بست، بلکه پس زمینه ای برای درخشش سایر المان های دیگر بود. حضور رنگ سبز در کنار سیاهی، تضادی معنایی ایجاد کرد؛ سبز در اینجا نماد «حیات ابدی» و این ایده است که شهادت، پایان راه نیست، بلکه آغاز زندگی باردیگر است.
پرچم «یالثارات الحسین» یا پرچم کاروان خونخواهی/ اثر مسعود نجابتی همچنین، استفاده از ترکیب سرمه ای و طلایی در آثار رسمی، بر جنبه هایی چون قداست مقام رهبری تاکید داشت و حس وقار و شکوه را به بیننده القا می کرد. در آثار گرافیکی بخصوص آثاری که از تایپوگرافی و کالیگرافی بهره گرفته بودند، «کلمه» از حالت اطلاع رسانی خارج شده و به یک «المان بصری» تبدیل شد.
پوستر «رهبر شهیدم»/ اثر صابر شیخ رضایی همچنین، استفاده از خطوط سنتی در کنار گرافیک مدرن، پیوند میان اصالت (ریشه های اعتقادی) و معاصریت (ساختار مدیریتی رهبری) را به نمایش گذاشت.
پوستری از سروده رهبر شهید/ اثر مجتبی مجلسی طراحان در این آثار از نمادهایی بهره گرفتند که در ناخودآگاه جمعی جامعه جای داشتند؛ استفاده از چهره رهبر شهید در حالت های مختلف (لبخند، با مشت گره کرده)، بسته به پیام اثر، تغییر می کرد.
مجموعه پوستر رهبر شهیدم/ حسین ونکی فراهانی آثار گرافیکی در رابطه با تشییع رهبر شهید انقلاب، توانستند «غم» را از یک حالت منفعل به یک «سرمایه بصری» تبدیل کنند. این آثار نه تنها در ثبت لحظه، بلکه در «مدیریت احساسات جمعی» نقش داشتند و توانستند مفاهیمی چون «شهادت در عین پیروزی» را از راه زبان فرم و رنگ به گوش جهانیان و اقشار مختلف جامعه برسانند. در حقیقت، این آثار گرافیکی، راوی گذار از «سوز فقدان» به «عزم استمرار» بودند.
خلاصه اینکه رنگ سیاه به عنوان رنگ غالب، نماد سوگواری و فقدان است اما در بسیاری از پوسترها، این سیاهی نه یک بن بست، بلکه پس زمینه ای برای درخشش سایر المان های دیگر بود. حضور رنگ سبز در کنار سیاهی، تضادی معنایی ایجاد کرد؛ سبز در اینجا نماد حیات ابدی و این ایده است که شهادت، پایان راه نیست، بلکه شروع زندگی دوباره است.