نبض زندگی باردیگر در شادگان تالاب با هزاران جوجه فلامینگو بیدار شد

گروه جامعه:

صبح های شادگان باردیگر رنگ دیگری گرفته است؛ جایی که تا چند ماه پیش صدای ترک خوردن زمینهای خشکیده جای آواز پرندگان را گرفته بود، حالا بار دیگر حرکت آب، پرواز فلامینگوها و رفت وآمد قایق ها نشانه های زنده شدن یک زیست بوم قدیمی را روایت می کند، تالابی که روزگاری یکی از قلب های تپنده طبیعت جنوب ایران بود، بعد از یک دوره سخت خشکی، آهسته آهسته درحال بازگشت به روزهای پرجنب وجوش خود است.
در میان این بازگشت، یک تصویر بالاتر از همه جلب توجه می کند؛ هزاران جوجه فلامینگوی بزرگ که در کلونی های شادگان سر برآورده اند و آینده یک گونه پرارزش را نوید می دهند. شمارش های تازه نشان میدهد حدود ۳۶ هزار جوجه فلامینگوی بزرگ در انتها فصل بهار ۱۴۰۵ در این تالاب ثبت شده اند؛ آماری که از موفقیت باردیگر چرخه تولیدمثل این پرندگان در یکی از مهم ترین زیستگاه های آنها در خوزستان حکایت دارد.

آب برگشت؛ تالاب باردیگر جان گرفت

تالاب بین المللی شادگان که ماه ها با کاهش شدید سطح آب دست وپنجه نرم می کرد، حال بخش زیادی از پهنه خودرا باردیگر آبی می بیند. بنا بر اعلام مسؤلان محیط زیست، حدود ۸۹ تا ۹۲ درصد تالاب آبگیری شده و جریان ورود آب همچنان ادامه دارد.
موسی مدحجی، رئیس اداره حفاظت و احیای تالاب های اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان، درباره ی وضعیت فعلی این تالاب گفته است که بخشی از آب واردشده از بارش ها، بخشی از طریق هدایت آب از کارون و بخشی هم با کمک سازه های نگهداشت آب تأمین شده است.
به گفته وی، با وجود آنکه قسمتهایی از مناطق مرتفع تر تالاب همچنان خشک مانده اند، روند کلی آبگیری مثبت است و بنظر می رسد بخش عمده حق آبه تالاب تأمین شده باشد.
اکنون در قسمتهایی که زمانی خاک ترک خورده دیده می شد، باردیگر جریان آب شکل گرفته و حتی قایق ها بعد از ماه ها توقف، حرکت خودرا از سر گرفته اند؛ تصویری که برای ساکنان منطقه نشانه ای از بازگشت زندگی به تالاب است.

از خشکی گسترده تا امید به احیا

بحران آب در شادگان در ماه های گذشته نگرانی های زیادی به وجود آورده بود و بخش قابل توجهی از تالاب از تابستان سال قبل خشک شده بود؛ وضعیتی که خطر تبدیل شدن زمینهای خشک تالاب به کانون تولید گردوغبار را افزایش می داد و حیات گونه های جانوری و فعالیتهای اقتصادی جوامع محلی را تهدید می کرد.
اما ورود باردیگر آب، شرایط را تغییر داده است و بررسیهای میدانی نشان میدهد تالاب حال حدود ۸۹ درصد آبگیری شده و به صورت میانگین حدود ۴۰ مترمکعب بر ثانیه آب از مسیرهای ورودی به این پهنه آبی وارد می شود.

شش کلونی فلامینگو؛ کارخانه طبیعی تولید زندگی

شادگان تنها یک تالاب نیست؛ برای فلامینگوهای بزرگ، خانه ای امن برای ادامه نسل است و این تالاب بزرگ ترین و مهم ترین زیستگاه جوجه آوری فلامینگوی بزرگ در استان خوزستان شمرده می شود و شش کلونی فعال زادآوری در آن هر سال زیر نظر کارشناسان محیط زیست پایش می شوند.
فرآیند جوجه آوری این پرندگان از اواسط اسفندماه شروع می شود و تا پایان خرداد ادامه دارد. بعد از آن، در تیرماه، کلونی ها بتدریج ترک می شوند و جوجه ها تا زمان توانایی پرواز، زیر نظر والدین تغذیه و مراقبت می شوند و فلامینگوها برای ادامه زندگی خود به منابع غذایی تالاب وابسته اند؛ موجوداتی مانند میگوی آرتمیا، نرم تنان و سخت پوستانی که با شرایط خاص آب های شور و شیرین شادگان سازگار شده اند.

بازگشت پرندگان مهاجر به خانه قدیمی

تنوع زیستی شادگان تنها به فلامینگوها محدود نمی شود و این تالاب میزبان ۱۷۴ گونه پرنده بومی و مهاجر است و گونه هایی مانند گیلانشاه و اردک مرمری هم به شرایط آبی آن وابستگی دارند.
کاهش آب در ماه های گذشته موجب کاهش حضور برخی پرندگان شده بود، اما حال با بهتر شدن وضعیت تالاب، نشانه های بازگشت باردیگر آنها دیده می شود.
کارشناسان محیط زیست اعتقاد دارند تالاب ها علاوه بر حفظ تنوع زیستی، اهمیت بالای ی در مواجهه با تغییرات اقلیمی و کاهش گردوغبار دارند. شادگان به عنوان یکی از سپرهای طبیعی جنوب ایران، می تواند در کاهش نتایج محیط زیست خشکسالی نقش مهمی ایفا کند.
حیات شادگان تنها به پرندگان و آبزیان خلاصه نمی شود و زندگی خیلی از مردم محلی هم با این تالاب گره خورده است. صیادی، دامداری سنتی و گردشگری طبیعی از کارهایی هستند که رونق آنها به سلامت تالاب وابسته است و احیای باردیگر شادگان می تواند به مفهوم بازگشت فرصتهای اقتصادی برای جوامع محلی باشد؛ مردمی که سال ها کنار این پهنه آبی زندگی کرده اند و تغییرات آنرا با چشم خود دیده اند.

رکوردهای تازه در سرزمین فلامینگوها

بررسی های سالهای اخیر نشان میدهد شادگان حتی در شرایط سخت هم جایگاه ویژه خودرا حفظ نموده است و در پنج سال قبل رکوردهای جدیدی از حضور پرندگان در این تالاب ثبت شده؛ همچون مشاهده یک فلامینگوی حلقه گذاری شده از ایتالیا و دو فلامینگوی کوچک کمیاب از سوئد.
در سرشماری زمستانه پرندگان آبزی و کنارآبزی هم حدود ۷ هزار و ۵۰۰ فلامینگوی بالغ در زیستگاه های خوزستان ثبت شده بود، همینطور سال قبل حدود ۳۵ هزار جوجه فلامینگو در شادگان شمارش شد که نشان دهنده روند رو به رشد جمعیت این گونه است.
فلامینگوی بزرگ از گونه های حمایت شده بشمار می رود و مناطق زادآوری آن در شادگان به عنوان محدوده های امن تحت حفاظت قرار دارند و ورود افراد به این مناطق در زمان حساس تولیدمثل ممنوع می باشد تا چرخه طبیعی زندگی این پرندگان بدون اختلال ادامه پیدا کند.
امروز شادگان تصویری متفاوت از ماه های گذشته دارد؛ آبی که باردیگر در رگ های تالاب جریان یافته، جوجه هایی که در کنار والدین خود رشد می کنند و پرندگانی که به خانه قدیمی خود بازمی گردند. این تالاب بار دیگر نشان داده است که اگر آب و مدیریت درست کنار هم قرار بگیرند، طبیعت توان بازسازی و بازگشت دارد.

منبع: persianrose.ir