قصه یک خبر خوش که به تراژدی ختم شد مسئولان این گزارش را بخوانند!

پیلانو: خبر لغو کنسرت رایگان همایون شجریان در برج آزادی تهران، دربرگیرنده ابعاد مختلفی است که نگاه باردیگر به نحوه برنامه ریزی آن می تواند فضای دقیق تری از این ماجرا را پیش روی مخاطبان قرار دهد.

خبرگزاری مهر -گروه هنر؛

برگزاری کنسرت مجانی همایون شجریان یکی از مهم ترین اتفاقات و رویدادهای این روزهای کشورمان بود که به واسطه یکی از ایده ها و آرزوهای این خواننده خوش نام موسیقی که از چندین سال قبل توسط وی مطرح شده بود، می رفت تا روز جمعه چهاردهم شهریور در برج آزادی تهران محقق شود. خبری که روز دهم شهریور با برگزاری یک نشست خبری در بانک صادرات ایران جایی که این خواننده مدتی است فعالیت هایش را با این مجموعه به منصه تولید و اجرا می رساند، بطور رسمی اعلام و منجر به این شد که موجی از واکنش های مثبت و منفی را به دنبال داشته باشد.
واکنش هایی که بعضی از آنها به واسطه حب و بغض های همیشگی بعضی از خارج نشینان که همیشه در تلاش هستند تا بمحض دریافت فرصت های رسانه ای، برای پاره کردن طناب مستحکم وحدت و وفاق ملی ایرانی ها از هیچ تلاشی فروگذار نکنند، باعث شد تا این مخالف خوانی ها پررنگ تر از همیشه شود.
انتقاد نسبت به برگزاری این کنسرت در داخل کشور هم توسط بعضی از افراد دامن زده شد و شرایط بسیار پرفشاری را برای یکی از بهترین خوانندگان ایران فراهم نمود. اتفاقاتی که باآنکه سبب نشد تا همایون شجریان خویش را از گردونه تصمیم مهمی که گرفته بود خارج کند، اما طبیعتاً سبب انعکاس مطالبی شد که در شأن جایگاه و شخصیت حرفه ای وی نبود.

البته که دراین میان خیلی از اقشار جامعه که در طول این چند ماه بعد از دفاع ۱۲ روزه ایران در مقابل رژیم صهیونیستی، طعم خوش وفاق و هم دلی را به معنای واقعی کلمه حس کرده بودند نسبت به مخالف خوان های همیشگی واکنش نشان دادند که سبب شد نه تنها این تصمیم، همایون را تحت تأثیر افکار منفی قرار ندهد، بلکه باعث شد که وی در برگزاری کنسرتی که رویایش را در سر داشت، اصرار بورزد.
مسیری که علیرضا قربانی یکی دیگر از خوانندگان پرطرفدار کشورمان در فروردین ماه سال ۱۴۰۰ آنرا در همین برج آزادی تهران با مجموعه کنسرتهای «با من بخوان» تجربه نمود و اتفاقاً نه تنها مشکلی پیش نیامد، بلکه در دورانی که مردم شهرهای مختلف کشور درگیر دوران کرونائی و پساکرونایی بودند توانست به سهم خود حال آدم های آن روزگار را بهبود ببخشد.
موقعیتی که طبیعتاً با این دوران قابل قیاس نیست، اما در هر صورت تبدیل به تجربه ارزشمندی شد که می توانست در صورت استمرار و برنامه ریزی منظم تر، به گونه ای کارآمدتر ادامه یابد و فضایی را فراهم آورد که این گونه پس از اعلام کنسرت مجانی همایون شجریان – که همه می دانند برایش چه هزینه های سنگینی به دنبال داشته است – شاهد تولد التهابات مختلف، آن هم در دورانی که احتیاج به هم دلی و وفاق داریم، نباشیم.
اما این تازه شروع یک قصه پرغصه بود و اگر شاهد وحدت رویه، برنامه ریزی و تعامل بهتر دستگاه های مختلف اجرائی کشور خصوصاً وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با شهرداری تهران و دیگر دستگاه های کشور بودیم، می توانستیم ساعت ۲۲ روز جمعه چهاردهم شهریور ۱۴۰۴ شاهد یکی از باشکوه ترین و مهم ترین رویدادهای موسیقی کشور در جهت افزایش نشاط اجتماعی و تاب آوری جامعه در مقابل بحران های مختلف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و البته دوران بعد از دفاع ۱۲ روزه باشیم.
حواشی و ناهماهنگی ها سبب شد همایون شجریان تنها ۲ روز بعد از برگزاری نشست رسانه ای اش در روز دهم شهریور و چند ساعت پس از انتشار پستی با محتوای «حفظ انسجام و پرهیز از قضاوت های نابه جا»، از لغو این کنسرت مهم خبر دهد.

به نظر می رسد باید برای واکاوی علل لغو این کنسرت و این که چه مجموعه یا مجموعه هایی سبب بروز چنین اتفاق ناگواری شدند تا کنسرت بسیار مهم همایون شجریان با چنین وضعیتی روبه رو شود، رجعتی به برخی اقدامات و رویدادهای در رابطه با آن داشته باشیم. البته با این ملاحظه که تجربه موفق برگزاری کنسرتهای خیابانی در ایام منتهی به جنگ ۱۲ روزه و بعد از آن در تهران مقدمه خیلی خوب و مناسبی برای برگزاری کنسرت یا کنسرتهای بزرگ تری بود که ای کاش با همایون شجریان و شروع هفته وحدت ادامه می یافت تا شهروندان تهرانی از آن چه در این روزگار می گذرانند ولو با شنیدن ۲ ساعت موسیقی فراغت پیدا کنند.
قصه برگزاری کنسرت مجانی همایون شجریان در برج آزادی تهران از اینجا آغاز می شود که روز نهم شهریور (پنج روز پیش از برگزاری کنسرت) معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در مکاتبه دیر هنگامی که با معاونت عمران، توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور داشت از تصمیم و برنامه ریزی های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ادامه برگزاری فصل جدید اجرای برنامه های هنری در معابر، میادین و خیابان ها با هدف التیام بخشی، افزایش وفاق ملی و هم دلی، اهمیت نشاط اجتماعی و حفظ انسجام ملی که مورد توجه مقام معظم رهبری و دیگر مسؤلان و مجموعه های عالی رتبه کشور بعد از ایام جنگ ۱۲ روزه بود اطلاع داده و به اجرای برنامه های زنده موسیقایی اشاره می کند.
نامه ای که تصویر آن رسانه ای شده و در شروع لیست هنرمندان پیشنهادی برای برگزاری کنسرت، نام همایون شجریان برای اجرای برنامه در روز چهاردهم شهریور به میزبانی برج آزادی دیده می شود. در این نامه از معاونت عمران، توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور درخواست شده تا نسبت به «هماهنگی» و انجام «مکاتبات لازم» با سازمان ها و ادارات استانداری، شهرداری، فراجا، اورژانس، آتش نشانی، پلیس راهور و دیگر دستگاه های مرتبط جهت همکاری کامل برای اجرای برنامه ها و تامین اقلام مورد نیاز از قبیل نیروی انسانی، تجهیزات نور، صدا، پایه جهت انتقال کابل های برق، روشنایی محیطی، نرده های حائل، سرویس بهداشتی سیار و اقدامات مشابه ابلاغ های لازم صورت گیرد.

فارغ از زمان ارسال این نامه باید از طرف معاونت امور هنری و همین طور معاونت عمران، توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور مشخص شود که چه پاسخ و واکنشی را برای ادامه ماجرا به دنبال داشته اند؛ چونکه همین مساله می تواند به بخشی از ابهاماتی که بعد از داستان لغو کنسرت همایون شجریان مطرح شده، پاسخ دهد.
اینکه آیا این نامه نباید توسط معاونت امور هنری چند روز زودتر به وزارت کشور ارسال می شد؟ آیا معاونت عمران، توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور پس از نامه روز نهم شهریور معاونت امور هنری، نامه دیگری را به شهرداری تهران ارسال کرده است؟ آیا نظر به اهمیت این مساله معاونت امور هنری در همین چند روز پیگیری های لازم را برای دریافت پاسخ از طرف وزارت کشور برای اجرای مواردی که در نامه اشاره شده، داشته است؟ آیا بر مبنای آن چه قوانین و مقررات مکاتبات اداری می نامیم، لازم بود نامه دیگری هم از طرف معاونت امور هنری وزارت ارشاد مستقیماً به شهرداری تهران ارسال می شد یا نه این معاونت عمران وزارت کشور بوده که باید پیگیر همایون شجریان: تمام دستگاه هایی که برای امنیت یا بهتر برگزار شدن کنسرت، باید هماهنگ شوند، چراغ سبز را نشان داده اند و امیدوارم در عمل نتیجه همین باشد که دوست داشتیم باشد. امیدوارم این کنسرت، شروع جریانی باشد که با هنرمندان دیگر و من ادامه پیدا کند چنین اموری باشد؟
دقیقاً یک روز پس از ارسال این نامه است که همایون شجریان عصر روز دوشنبه دهم شهریور با برگزاری یک نشست خبری از برگزاری کنسرت مجانی خود خبر می دهد و اعلام می کند که این کنسرت جمعه ۱۴ شهریور ساعت ۲۲ در میدان آزادی برگزار می شود و قطعاتی که در این کنسرت اجرا خواهد نمود عمدتا از قطعات کنسرت اخیرش خواهد بود و کنسرت با قطعه «دیار عاشقی هایم» شروع و با «مرغ سحر» تمام می شود.
شجریان در مورد این که آیا این کنسرت ادامه دار خواهد بود، عنوان کرد: این کنسرت فعلا یک شب خواهد بود، اما می دانم که مقرر است توسط دیگر هنرمندان ادامه پیدا کند. این که چه سازوکاری باید داشته باشیم، از تمامی مهمتر است، اما مقرر است کنسرت من بدون هیچ منع و چارچوبی اجرا شود. البته قرار نبود کنسرت را در فضایی خاص بگذاریم، اما چون ممکنست شلوغی و ازدحام ایجاد شود، قرار گذاشتیم جایی باشد که ازدحام مشکلی به وجود نیاورد. تصور دقیقی از میزان جمعیتی که حضور پیدا می کنند، نداریم اما امیدواریم تمهیدات خوبی باشد که خاطره خوبی را رقم بزند.
این خواننده اتفاقاً در جواب پرسش یکی از خبرنگاران درباره ی این که چرا کنسرتش در استادیوم آزادی برگزار نشد، توضیح داد: مقدماتش میسر نشد، اما فکر می کنم کنسرتم در میدان آزادی، قدم آغازین است. در این اجرا هیچ چارچوبی نداریم، مگر این که ازدحام قابل پیشبینی نباشد. تمام دستگاه هایی که برای امنیت یا بهتر برگزار شدن کنسرت، باید هماهنگ شوند، چراغ سبز را نشان داده اند و امیدوارم در عمل نتیجه همین باشد که دوست داشتیم باشد. امیدوارم این کنسرت، شروع جریانی باشد که با هنرمندان دیگر و من ادامه پیدا کند.

خبری شدن برگزاری کنسرت مجانی همایون شجریان تبدیل به یک بمب خبری شد و تنها چند دقیقه پس از خبر رسمی برگزاری این اجرای زنده، گروه ها، افراد و مجموعه های مختلف با انبوهی از نوشته ها، توییت ها و پست های مختلف نسبت به برگزاری این کنسرت واکنش های منفی و مثبت زیادی نشان دادند که باعث شد همایون شجریان روز سه شنبه یازدهم شهریور با انتشار یک ویدئو در صفحه شخصی اش که او را خندان سوار بر موتورسیکلت شخصی اش دور میدان آزادی نشان می داد، بنویسد: «این اجرا خواسته ای بود که سال ها در دل داشتم و بارها بر زبان آورده بودم. امروز که امکان تحقق آن فراهم شده، بر خود وظیفه می دانم به عهد و آرزوی دیرینه ام پایبند بمانم و این برنامه را برای مردم و شهرم برگزار کنم. بعد از انتشار این خبر، سیل محبت و همراهی شما مرا سرشار از شکر و سپاس کرد. در عین حال می دانم برخی نیز از این اتفاق خرسند نبودند.
زندگی هر روز در جریان است؛ چه با شادی و چه با غم. با همه تلخی ها و شیرینی هایش. کنسرت ها و تئاترها در سالن های شهر و چه بسا در خیابان برپا می شوند، کسبه به کار مشغولند، معلمان و دانش آموزان به کلاس می روند، تولیدکنندگان و کارگران درحال فعالیتند، دید و بازدیدها و سفرها ادامه دارد. همه این ها در دل مشکلاتی رخ می دهد که بر کسی پوشیده نیست: فشارهای اقتصادی، نگرانی های اجتماعی و بیم های بزرگ تر از آینده ای نامعلوم. هیچ کس نمی تواند انکار کند که ما در شرایطی دشوار زندگی می نماییم.
اما درست در همین بستر سختی ها و دل دشواری هاست که امید و زندگی معنا می یابد و موسیقی می تواند لحظه ای آرامش، همدلی و امید بیافریند. واقعیت اینست که امروز «زندگی عادی ما، همان زندگی غیرعادی ماست». شاید حتی یک روز روشن و بی دغدغه، برای ما اتفاقی غیرعادی محسوب شود. من بر این باورم که موسیقی، لحظه ای برای آرامش و پیوند دل هاست، نه ابزاری برای عادی نمایی یا انکار رنج ها.
پس لطفاً این برنامه را با تحلیل ها و قضاوت ها گره نزنیم. این اجرا نه تلاشی برای پوشاندن مشکلات، بلکه تلاشی برای بخشیدن لحظه ای حال خوش به مردمی است که سزاوار شادی اند. اعتقاد دارم که این خواسته کوچک، حقی طبیعی برای همه ماست. ما زاده و پرورده نسلی هستیم که گفتند غم های بزرگ را به کارهای بزرگ تبدیل باید کرد».

حالا حضور همایون شجریان در کنسرت میدان آزادی خیلی پراهمیت تر از چند روز گذشته شده و این اتفاق را به صدر رویدادهای خبری این روزهای کشور آورده است. مسیری که نشان از تعهد راستین او به مردم و جایگاهش بعنوان خواننده ای دارد که واقعا پای کار است و به دور از معادلات سیاسی این گروه و آن گروه یا این جناح و آن جناح تلاش دارد که با تمام ظرفیتهای هنری اش هنرمندی برای ایجاد نشاط اجتماعی، هم دلی و امید برای ایرانی ها باشد.
موقعیتی که به قول پیروز ارجمند آهنگساز و کارشناس موسیقی می رفت تا آغازگر یک جریان و روندی مثبت برای انتقال آرامش به جامعه باشد، اما یک دفعه تغییر مسیر داد و در صورتیکه خیلی از شهروندان خویش را برای حضور در این کنسرت آماده می کردند، با شوک جدیدی مواجه گشتند. «کنسرت مجانی همایون شجریان لغو شد».
همایون شجریان ظهر روز دوازدهم شهریور در پستی جدید که غروب برج آزادی را نشان می داد، با قطعه شعری پر معنا با این مضمون که «ما ز یاران چشم یاری داشتیم» نوشت: «عزیزان، اون چیزی که حدس می زدم آخر سر همون شد. تا الان و در دو روز گذشته وسایل ما اجازه ورود نگرفته و به نظر میاد که توان مدیریت برای حضور جمعیت میلیونی این اجرا وجود ندارد. جلسات و بررسی هایی که این چند روزه انجام شده کاری است که باید پیش از موافقت با درخواست ما در دو ماه گذشته انجام می شد. در هر صورت این اجرا انجام نخواهد گرفت. از تمامی عزیزانی که برای این آرزوی محال من زحمت بسیار کشیدند، سپاسگزارم».

همین نوشته کافی بود تا بمب خبری دیگری فضای رسانه ای و مجازی را منفجر کند و سبب تولد واکنش های مثبت و منفی دیگری از طرف کاربران، کارشناسان و مخاطبان جامعه هدف این کنسرت شود. موقعیتی که به علت بعضی از اظهارات ضد و نقیض درباره ی مقصران اصلی لغو کنسرت، کار را به حیاط هیات دولت کشاند و باعث شد علیرضا زاکانی شهردار تهران، نسبت به این اتفاق واکنش نشان دهد.
شهردار تهران در اینباره اظهار داشت: مبحث کنسرت مجانی آقای شجریان در جلسه هیات دولت مورد بررسی قرار گرفت و اعضا آرا خویش را اعلام نمودند. نهایتا تصمیم بر این شد که کنسرت در ورزشگاه آزادی اجرا شود. بر مبنای آن چه در هیات دولت به تصویب رسید، مقرر شد کنسرت همایون شجریان در همان زمانی که پیش از این اعلام شده بود، در ورزشگاه آزادی اجرا شود. البته اعضای هیات دولت از برگزاری کنسرت و اجرای این هنرمند شهردار تهران: بر مبنای آن چه در هیات دولت به تصویب رسید، مقرر شد کنسرت همایون شجریان در همان زمانی که پیش از این اعلام شده بود، در ورزشگاه آزادی اجرا شود. استقبال کردند، اما تصمیم بر این شد که در فضای ورزشگاه اجرا شود.
وی در جواب این پرسش که شهرداری دخالتی در لغو این کنسرت در میدان آزادی داشته است یا خیر، تصریح کرد: خیر؛ چنین چیزی وجود ندارد.
شهردار تهران درباره ی واکنش همایون شجریان به این مساله و اعلام لغو کنسرت از طرف این هنرمند عنوان کرد: بنده آخرین تصمیمی را که هیات دولت در این مورد گرفت، اعلام کردم و از این که بعد از آن اتفاقی افتاده یا خیر، اطلاعی ندارم.
زاکانی درباره ی ادعای ابلاغ وظایف شهرداری توسط شورای تامین از شروع هفته و درخواست شهرداری از مجریان کنسرت برای گنجاندن لوگوی شهرداری اظهار داشت: هر ۲ این اوامر خلاف است. مبحث کنسرت را ۲ روز قبل اعلام نمودند و روز گذشته مجموعه شورای تامین نه، کمیته زیرمجموعه معاونت امنیتی تشکیل جلسه داده بود و آنجا همه دستگاه ها به خاطر اضطرار زمانی که وجود داشت، بدون استثنا مخالفت کرده و گفته بودند اصلاً امکان برگزاری اش وجود ندارد.
آنجا نکاتی را نوشته بودند که در هر صورت هر دستگاهی چه اقداماتی را باید انجام دهد که همه دستگاه ها اظهار کرده بودند که اصلاً نمی توانند این کارها را انجام دهند، یکی از آن مجموعه ها شهرداری بود که گفتند برای انجام کار احتیاج به زمان دارد.

البته که درباره ی برگزاری کنسرت در ورزشگاه آزادی که شهردار تهران در بخشی از این مصاحبه به آن اشاره داشت هم اما و اگرهای زیادی مطرح است، چونکه هنوز معلوم نیست آیا اصلاً همایون شجریان موافق برگزاری این کنسرت در ورزشگاه آزادی هست یا نه؟ آیا حالا که نام ورزشگاه آزادی به میان آمده، مشخص شده آن چه در صورت توافق به انجام می رسد مشمول استادیوم ۱۰۰ هزار نفری است یا استادیوم سرپوشیده ۱۲ هزار نفری که همه می دانند و این پایانی تلخ برای یکی از بهترین خبرهای این چند روز موسیقی کشورمان بود که با یک تراژدی محض به پایان رسید و سبب شد که داستان برگزاری کنسرت مجانی همایون شجریان به واسطه برخی کم توجهی ها و کم کاری ها از طرف مراجع مربوطه برای پیگیری و اجرای این کنسرت، فعلا به خاطره ها بپیوندد با چه معایب و نقصان های مختلفی به لحاظ عمرانی و فنی مواجه است؟ آیا اساساً وزارت ورزش می تواند در این ایام که استادیوم آزادی هنوز برای بهره برداری آماده نشده آنجا را در اختیار برگزاری کنسرت آن هم با این حجم از مخاطب قرار دهد؟ اینها و خیلی از پرسش های دیگر مواردی هستند که بعد از داستان لغو کنسرت مجانی همایون شجریان مطرح گردیده است.
و این پایانی تلخ برای یکی از بهترین خبرهای موسیقی کشورمان بود که با یک تراژدی محض به پایان رسید و سبب شد که داستان برگزاری کنسرت مجانی همایون شجریان به واسطه برخی کم توجهی ها و کم کاری ها از طرف مراجع مربوطه برای پیگیری و اجرای این کنسرت، فعلا به خاطره ها بپیوندد.
ای کاش از همان روزی که مبحث برگزاری برنامه های مختلف فرهنگی هنری برای ایجاد نشاط اجتماعی در عالی ترین مراجع تصمیم گیرنده مورد موافقت قرار گرفت، نهادهایی چون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای برگزاری آن با وزارت کشور پیگیری و مکاتبه می کردند تا مانعی برای برگزار نشدن این کنسرت وجود نداشته باشد. این اتفاقات سبب شد همایون شجریان فعلا عطای برگزاری کنسرت مجانی در کشورش را به لقایش ببخشد و این دفعه در روندی غم انگیز میزبان مخاطبانش در کنسرتی حدودا مجانی باشد که میزبانی آن در دوبی صورت می گیرد.
تا لحظه مخابره این گزارش و باوجود وعده های داده شده از طرف بعضی از مسئولان، برگزاری این کنسرت به خاطره ها پیوسته تا جامعه ایرانی و البته مجموعه مدیریتی کشور خصوصاً وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر نهادهایی که با این برنامه در ارتباط بودند، یک فرصت بسیار مغتنم برای افزایش نسبی تاب آوری ناشی از مشکلات، نشاط اجتماعی، آرامش و ایجاد هم دلی را بطور کامل از دست بدهند. اتفاقی که مجموعه های در رابطه با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همچون معاونت امور هنری یا دفتر موسیقی باز هم تا لحظه مخابره این گزارش واکنشی برای آن نداشته اند.

به هر حال مسلم است که از زمان تصویب برگزاری برنامه های فرهنگی هنری برای تقویت روحیه همدلی و نشاط اجتماعی مدتی می گذرد و اگر پیگیری زودتری از طرف معاونت هنری وزارت ارشاد با نهادهای در رابطه با این برنامه ها انجام می شد، می توانستیم در ایام پیش رو شاهد اتفاقات خوبی در زمینه برگزاری کنسرتهای خیابانی باشیم.
موضوعی که باآنکه فعلا به سرنوشت تلخی گرفتار شده، اما تجربه برگزاری کنسرتهای زمان جنگ ۱۲ روزه نشان داده است در صورت یک وحدت رویه، هماهنگی مناسب و تعامل دقیق تر بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بعنوان نهاد طراح این پروژه و شهرداری تهران بعنوان اصلی ترین بازوی اجرائی چنین برنامه هایی می توانیم شاهد اتفاقات بهتری در این مورد باشیم. به طور خلاصه ما زاده و پرورده نسلی هستیم که گفتند غم های بزرگ را به کارهای بزرگ تبدیل باید کرد. مسیری که نشان از تعهد راستین او به مردم و جایگاهش به عنوان خواننده ای دارد که واقعاً پای کار است و به دور از معادلات سیاسی این گروه و آن گروه یا این جناح و آن جناح تلاش دارد که با تمام ظرفیت های هنری اش هنرمندی برای ایجاد نشاط اجتماعی، هم دلی و امید برای ایرانیان باشد. آیا حالا که نام ورزشگاه آزادی به میان آمده، مشخص شده آنچه در صورت توافق به انجام می رسد مشمول استادیوم ۱۰۰ هزار نفری است یا استادیوم سرپوشیده ۱۲ هزار نفری که همه می دانند و این پایانی تلخ برای یکی از بهترین خبرهای این چند روز موسیقی کشورمان بود که با یک تراژدی محض به پایان رسید و سبب شد که داستان برگزاری کنسرت مجانی همایون شجریان به واسطه برخی کم توجهی ها و کم کاری ها از سوی مراجع مربوطه برای پیگیری و اجرای این کنسرت، فعلاً به خاطره ها بپیوندد با چه معایب و نقصان های مختلفی به لحاظ عمرانی و فنی مواجه است؟

منبع: pilano.ir